Taoïsme

Taoïsme: Een weg van Oost naar West?

GERD VAN RIEL
BART RAYMAEKERS
Copyright Date: 2008
Published by: Leuven University Press,
Pages: 94
https://www.jstor.org/stable/j.ctt9qdww5
  • Cite this Item
  • Book Info
    Taoïsme
    Book Description:

    Deze visionaire uitspraak van Napoleon I lijkt actueler dan ooit. China is ‘in'. Niet alleen het numerieke overwicht van de Chinezen in de wereldbevolking, maar vooral de enorme economische expansie en de voorzichtige politieke openheid in China maken dat het Westen ‘plots' de Chinese realiteit heeft ontdekt. Om de Chinezen en hun traditionele leefwijzen beter te doorgronden heeft men ook in toenemende mate belangstelling voor de Chinese cultuur. Het confucianisme, taoïsme en andere bronnen van Oosterse wijsheid worden stilaan ontdaan van de esoterie die er vroeger rond hing in het Westen, en beetje bij beetje wordt de intrinsieke waarde ontdekt van de Oosterse cultuurtradities. Taoïsme, een weg van Oost naar West? wil een bijdrage leveren aan de vruchtbare interactie tussen het Oosterse en het Westerse denken, zonder in simplismen of veralgemeningen te vervallen. Kan ons Westers rationaliteitsbegrip (de logos) worden gehanteerd binnen de context van het taoïsme? Kunnen wij Westerlingen deze Oosterse filosofie verstaan met het begrippenapparaat dat ons eigen is? Na een inleidende reflectie op de interacties tussen Oost en West door Sander Griffioen, gaan de auteurs van deze bundel in op drie grote vragen. Patricia De Martelaere onderzoekt hoe het taoïsme kan worden gevat in de (Westerse) termen van het Goede, het Schone en het Ware. Carine Defoort gaat in op de taoïstische wijsheidsliteratuur en zoekt aanknopingspunten met de Westerse wijsheid. Lloyd Haft, ten slotte, gaat dieper in op de vraag of en hoe het Oosterse begrippenapparaat kan functioneren in de vertaling van het Westerse cultuurgoed. De teksten van Carine Defoort, Patricia De Martelaere en Lloyd Haft zijn herwerkte versies van de lezing die zij presenteerden ter gelegenheid van Studiedag 2007 van het Wijsgerig Gezelschap Leuven.

    eISBN: 978-94-6166-015-2
    Subjects: Philosophy

Table of Contents

  1. Front Matter
    (pp. 1-4)
  2. Table of Contents
    (pp. 5-6)
  3. Woord vooraf
    (pp. 7-10)
    Gerd Van Riel and Bart Raymaekers

    “Quand la Chine s’éveillera, le monde tremblera”. Deze visionaire uitspraak van Napoleon I, ook hernomen als titel van een spraakmakend boek van Alain Peyrefitte (1973), lijkt actueler dan ooit. China is “in”. Niet alleen het numerieke overwicht van de Chinezen in de wereldbevolking, maar vooral de enorme economische expansie en de voorzichtige politieke openheid in China maken dat het Westen “plots” de Chinese realiteit heeft ontdekt. Is het China dat ontwaakt, of is het veeleer het Westen dat wakker wordt geschud en leert dat het centrum van de wereld geleidelijk opschuift naar het Rijk van het Midden?

    Ook in China...

  4. China: dichtbij, veraf en anders Poging tot ordening
    (pp. 11-30)
    SANDER GRIFFIOEN

    Deze bijdrage gaat over de verhouding van Oost en West, en nader: de wederzijdse verhouding van China en het Westerse denken. Mijn metier is niet de sinologie, maar de interculturele filosofie. Omdat dit implicaties heeft voor de benadering van de Oost-West thematiek en ook omdat de interculturele filosofie (nog) in veel wijsgerige curricula ontbreekt, begin ik deze bijdrage met een korte inleiding tot dit vak.

    Interculturele filosofie is een jonge, nog betrekkelijk onbekende loot aan de filosofische stam.¹ Ze heeft veel gemeen met comparatieve filosofie, een oudere en bekendere tak van filosofie. Comparatieve filosofie, of wel ‘vergelijkende wijsbegeerte’, vergelijkt filosofieën...

  5. De Tao: het Ene, het Ware en het Goede?
    (pp. 31-44)
    PATRICIA DE MARTELAERE

    De beroemde aanvangszin van de Dao De Jing luidt: “dao ke dao fei chang dao”, of in Nederlandse vertaling: “de tao waarover men kan spreken is niet de ware/eeuwige/onveranderlijke Tao”. Men hoeft geen Chinees te kennen om te zien dat in de Chinese versie drie maal sprake is van Dao, terwijl de Nederlandse vertaling slechts twee keer tao overhoudt. Dat komt omdat het Chinese woord dao niet alleen als zelfstandig naamwoord de betekenis kan hebben van een “weg” – een zinvolle orde, een patroon in de werkelijkheid – alsook als werkwoord de betekenis kan krijgen van het volgen van een weg, het...

  6. Meesters en leerlingen in Zhuangzi: Taoïstisch onderricht in ‘zorg voor zichzelf’
    (pp. 45-72)
    CARINE DEFOORT

    Toen de jonge Zwitserse, Elisabeth Hsu, zich wilde bekwamen in de Chinese geneeskunde, deed ze wat bijna al onze sinologie studenten doen: een beurs aanvragen voor een verdere studie aan een Chinese universiteit. Aldus belandde ze in een grote groep studenten aan het departement “Chinese geneeskunde” (een sectie binnen Geneeskunde) van de Universiteit van Kunming. Gewapend met de standaard tekstboeken ontving ze objectieve, theoretische, wetenschappelijke uitleg tijdens de hoorcolleges, nam ze deel aan practica om ervaring op te doen, en werd ze tenslotte voor elk vak met een examen getest op kennis en vaardigheid. Ze was goed bezig en had...

  7. De Dao als Logos in een Chinese vertaling van het Nieuwe Testament
    (pp. 73-92)
    LLOYD HAFT

    Als we de Chinese Nieuwe-Testamentvertaling openslaan die de beroemde jurist, letterkundige en bekeerling John C. H. Wu¹ in 1949 publiceerde, vinden wij direkt op de achterzijde van de titelpagina een imprimatur van de destijdse aartsbisschop Luo Guang. Op de tegenoverliggende pagina gaan we verder met de tekst van een lovende brief van Paus Pius XII, waarin deze de vertaler bedankt en feliciteert.

    Als we dan kijken naar de eerste bladzijde van het Evangelie van Johannes, zien we dat daar staat:

    In den beginne was de Dao,

    mét de Hemelse Heer.

    De dao was juist de Hemelse Heer,

    was van meet...