Het wiel van Ashoka

Het wiel van Ashoka: Belgisch-Indiase contacten in historisch perspectief

onder redactie van Idesbald Goddeeris
Copyright Date: 2013
Published by: Leuven University Press,
Pages: 248
https://www.jstor.org/stable/j.ctt9qf1rf
  • Cite this Item
  • Book Info
    Het wiel van Ashoka
    Book Description:

    België en India hebben op het eerste gezicht weinig gemeen. Toch hebben beide landen elkaars paden regelmatig gekruist. Het Zuid-Aziatische subcontinent trok eeuwenlang handelaars, missionarissen en avonturiers uit onze regio’s aan. Maar India fascineerde ook mensen in België zelf. Indologen en yogaleraars brachten het land in verband met oude culturen en spiritualiteit. Het brede publiek associeerde India lang met maharadja’s en fakirs: relicten van de koloniale propaganda en de oriëntalistische stereotypering. Geleidelijk leren steeds meer Belgen Indiërs ook op andere manieren kennen, want immigratie en globalisering maken de banden intenser dan ooit. Het wiel van Ashoka verschijnt in het kader van 'Europalia India’. Dit toonaangevend internationaal festival loopt van 4 oktober 2013 tot 26 januari 2014 en brengt India naar het hart van Europa.

    eISBN: 978-94-6166-137-1
    Subjects: History

Table of Contents

  1. Front Matter
    (pp. 1-4)
  2. Table of Contents
    (pp. 5-6)
  3. België en India Een inleiding
    (pp. 7-16)
    Idesbald Goddeeris

    In 1959 publiceerde Eugène Prins de Ligne een boek over zijn ervaringen als eerste Belgische ambassadeur in het onafhankelijke India. Hij noemde zijn werkLa roue d’Açoka— het wiel ofchakravan Ashoka. Dat was een knipoog naar het embleem in de nieuwe Indiase vlag: een wiel dat ook als symbool gebruikt werd door een van India’s grootste vorsten, Ashoka, die in de derde eeuw voor Christus regeerde over het boeddhistische Mauryarijk.

    De Ligne stond vol bewondering voor India en zijn nieuwe leider, Jawaharlal Nehru. Maar zijn boek had ook een eurocentrische ondertoon. Het wiel van Ashoka verwees niet alleen...

  4. DEEL I. BELGIË IN INDIA

    • Het land waar de peper groeit De eerste Zuid-Nederlandse contacten met India
      (pp. 19-34)
      Michael Limberger and Christophe Vielle

      In de middeleeuwen en de vroegmoderne tijd was India een ver en exotisch land. Pas nadat Vasco da Gama de zeeroute rond Kaap de Goede Hoop had ontdekt, namen de contacten toe. Ook Zuid-Nederlanders zetten voet op Indiase bodem. Toch bleef hun aantal tot ver in de zestiende eeuw beperkt en was India nog lang een vaag concept. Het was het land waar de peper groeit: niet alleen letterlijk, maar ook figuurlijk — in het Duits verwijst deze uitdrukking naar het einde van de wereld.

      De connotatie van Azië met het einde van de wereld gaat ver terug in de tijd....

    • Factorijen en forten Zuid-Nederlanders in achttiende-eeuws India
      (pp. 35-50)
      Jan Parmentier and Wim De Winter

      Sinds de zestiende eeuw waren Zuid-Nederlanders betrokken in de handel met Oost-Indië. Vanuit Europees perspectief was die zeer lucratief, maar in de globale context nam zij slechts een marginale plaats in. De kleine enclaves die de Europeanen oprichtten aan de Indiase kusten, waren slechts speldenknoppen in het machtige rijk van de Moghulkeizers. Hun aandeel in de maritieme handel was veel kleiner dan die van Zuid-Aziaten, Chinezen en Perzen.¹

      In de loop van de achttiende eeuw veranderde deze situatie. Enerzijds raakte India intern verdeeld na de dood van de laatste Groot-Moghul in 1707. Het keizerrijk desintegreerde en werd aangevallen door Perzen...

    • Van Belgische expansie tot Indiase heropstanding Economische relaties tussen India en België van 1830 tot heden
      (pp. 51-66)
      Gerrit De Vylder

      Tot ver in de achttiende eeuw was India een van de belangrijkste economische machten ter wereld, die handelaars aantrok van andere continenten. De Britse koloniale periode — grosso modo van 1750 tot 1950 — veranderde deze situatie. Groot-Brittannië beleefde een industriële revolutie. Het overspoelde de enorme Indiase markt met zijn goedkope producten en vernietigde de lokale ambachtelijke textielcentra. Rond 1800 volgde het India op als grootste exporteur van katoenen producten. India werd gereduceerd tot uitvoerder van ruw katoen en andere grondstoffen ten behoeve van de Britse industrie. Op het einde van de negentiende eeuw was het de grootste afnemer van Britse producten,...

    • Tempels en tijgers Belgische Indiareizigers in de late negentiende eeuw
      (pp. 67-82)
      Felicia Wauters

      Eeuwenlang wist India de belangstelling van Europeanen te prikkelen. Rond 326 voor Christus bereikte Alexander de Grote de Indus, in de dertiende eeuw deed Marco Polo op zijn terugweg uit China Sri Lanka aan en vanaf de zestiende eeuw zeilden heel wat avonturiers in het zog van de Portugese kolonisatoren naar het Zuid-Aziatische subcontinent. In de negentiende eeuw maakten technologische revoluties in het verkeer, zoals de introductie van stoomboten en -treinen, het mogelijk om op een veel kortere tijd naar India te reizen. Het Indiatoerisme was geboren.

      Ook Belgische toeristen brachten een bezoek aan India. Hun juiste aantal is moeilijk...

    • ‘Vier moet branden’ Belgische missionarissen in India
      (pp. 83-102)
      Luc Vints

      In 2005 werd de Belgische zuster Jeanne Devos genomineerd voor de Nobelprijs voor de Vrede. Samen met haar eredoctoraat aan de KU Leuven in 2000 was dit een hoogtepunt in de erkenning van haar werk in India. Devos leeft in de sloppenwijken in Mumbai (Bombay) en zet zich in voor verwaarloosde kinderen en uitgebuit huispersoneel. Als kind droomde ze al van India en keek ze op naar Mahatma Gandhi en Rabindranath Tagore. In het begin van de jaren zestig trad ze in bij de zusters missionarissen van het Onbevlekt Hart van Maria, de zogenaamde zusters van de Jacht. Dat was...

    • Van hulp naar een gelijk-waardig partnerschap? De Belgische ontwikkelings-samenwerking en India
      (pp. 103-122)
      Tom De Bruyn and Jan Van de Poel

      De Indiase economie is in volle expansie. De jaarlijkse groeicijfers liggen tussen de 5 en 10%. Het land is een kredietverlener geworden, die bijvoorbeeld drie miljard dollar leent aan Afrikaanse staten. Een schuldeiser bij het IMF. Een donor van ontwikkelingshulp: in 2008 spendeerde het ruim een half miljard dollar aan ‘hulpgerelateerde activiteiten’.

      Tegelijk wordt India nog vaak beschouwd als een ontwikkelingsland. Een derde van zijn bevolking — bijna 400 miljoen mensen — moet rondkomen met minder dan 1,25 dollar per dag. Er zijn meer armen in India dan in heel Zwart Afrika. Het is maar een van de vele paradoxen die het...

    • Meer dan diamant en chocolade? Het beeld van België in India
      (pp. 123-136)
      Kalyani Unkule

      In 2006 schreef Karine Lisbonne-de Vergeron een rapport voor de Britse denktank Chatham House over de hedendaagse Indiase percepties van Europa. Haar conclusies waren ontluisterend. Niet alleen maken Indiërs geen onderscheid tussen Europa en de Europese Unie, en hechten ze meer waarde aan de bilaterale relaties met de grote individuele lidstaten dan aan die met de EU in haar geheel. Maar ook, en vooral nog, plaatsen ze Europa onderaan het lijstje van mogelijke partners in een multipolaire wereld. ‘Europe is simply unattractive to India’, zo concludeerde de auteur.¹

      Dat geldt vooral voor het politieke vlak. Ondanks de groeiende samenwerking hebben...

  5. DEEL II. INDIA IN BELGIË

    • Van kamergeleerden tot reizigers Indologie in België
      (pp. 139-154)
      Winand M. Callewaert

      De Europese indologie is een kind van het kolonialisme. De verkenning en de verovering van India gingen gepaard met een groeiende fascinatie voor het verre verleden en de rijke cultuur van het subcontinent. Bovendien leidde kennis tot macht en waren Europeanen ook daarom geïnteresseerd in de studie van het Sanskriet: de oudste Indo-Europese taal, die gebruikt werd voor een zeer uitgebreide literatuur en tot op vandaag in India wordt ‘gesproken’ door pandits.

      De eerste indologen waren missionarissen, die de oude teksten van Indiase brahmanen wilden lezen en zelf ook lokale talen leerden om het Woord te verspreiden onder de Indiase...

    • Gestalten van de geest Yoga en ‘indomanie’ in België vanuit een wereldhistorisch perspectief
      (pp. 155-174)
      Patrick Pasture and Elwin Hofman

      Yoga isin. Zelfs aan de Leuvense letterenfaculteit, waar beide auteurs werken, kan je al enkele jaren op woensdagmiddag terecht voor een uurtje ontspanning met spirituele yoga. Volgens de promotiebrochure gaat het omkundalini yoga,‘de moeder van alle yogavormen’, die ontstaan is in Punjab, ‘duizenden jaren als een geheime traditie mondeling overgebracht’ is en in de jaren zestig ook in het Westen werd verspreid.Kundalini yogaheet een ‘dynamische’ vorm van yoga te zijn, die ‘door iedereen’ kan beoefend worden en die zowel fysieke oefeningen als meditatie omvat om het bewustzijn te verbreden of te verdiepen. Ze vormt blijkbaar...

    • Maharadja’s en fakirs De verbeelding van India in Belgische strips
      (pp. 175-196)
      Dominique De Brabanter

      In 1978 publiceerde de Palestijnse auteur Edward Saïd het boekOriëntalisme. Het was een van de belangrijkste en meest ophefmakende werken uit depostcolonial studies. Saïd bestudeerde er de westerse concepten van de Oriënt en stelde dat zij niet op reële feiten of grondige kennis waren gebaseerd, maar grotendeels voortsproten uit de fantasieën van romantische schrijvers en schilders. Die creëerden een beeld van een homogeen, minderwaardig en achterlijk Oosten, dat de antipode vormde van het Westen. Dat beeld werd dominant in het westerse denken.

      Saïd schreef vooral over het Midden Oosten, maar zijn stellingen gelden ook voor andere regio’s. De...

    • Tussen Kasjmir en Congo Belgisch-Indiase politieke contacten onder Nehru
      (pp. 197-212)
      Pieter De Messemaeker

      Een maand na de onafhankelijkheid van India op 15 augustus 1947 overhandigde Eugène II de Ligne, elfde prins van het gerenommeerde adellijke huis Ligne, als eerste Belgische ambassadeur in New Delhi zijn accreditatiebrieven aan Jawaharlal Nehru, de nieuwbakken eerste minister van de voormalige Britse kolonie. Jaren later tekende prins de Ligne zijn memoires over zijn verblijf in India op inLa roue d’Açoka, ou le Réveil de l’Asie vu du relais de Delhi(1959), een boek waarin diepzinnige analyses worden afgewisseld met luchtige anekdotes. Hij herinnerde zich zijn eerste dag als ambassadeur nog levendig. Behalve de ceremoniële plechtigheden stond er...

    • Een reis langs vele wegen De Indiase diaspora in België
      (pp. 213-232)
      Hannelore Roos and Sara Cosemans

      Hoewel de Indiase diaspora in België overschaduwd wordt door veel grotere migrantengroepen uit Oost-Europa, Centraal-Afrika en de moslimwereld, mag zij niet onderschat worden. In bepaalde knelpuntberoepen of specifieke niches, zoals de fruitpluk of de diamantsector, werken heel wat Indiërs. Sommigen onder hen wonen al generaties in België. De Indiase aanwezigheid is zichtbaar in gebedshuizen en restaurants, nachtwinkels en juweliersbedrijven. Aanvankelijk waren Indiërs geconcentreerd in bepaalde regio’s, maar steeds meer vestigen zij zich ook in andere delen van het land.

      Dit hoofdstuk belicht de bredere context van de globale Indiase diaspora en zoomt in op de specifieke situatie in België. We...

    • Een Indiase tempel in België De Shri Shankheshwar Parshvanath Jain Derasar in Wilrijk
      (pp. 233-240)
      Chris De Lauwer

      Wie in Wilrijk op het verlengde van de Krijgsbaan rijdt, de R11 buitenring van Antwerpen, wordt plots verrast door een Indiase tempel. Die staat daar sinds 2010 en is een van de grootste Indiase bouwwerken op het Europese vasteland. Het witmarmeren complex is de voorlopig laatste, maar zeker ook de meest indrukwekkende materiële getuige van de contacten tussen België en India.

      De tempel en het bijgebouw staan onder het beheer van een VZW, het Jain Cultural Centre Antwerp (JCCA). De leiding is niet in handen van priesters of religieuze leiders, maar van twaalf Indiase diamantairs, die allemaal behoren tot een...

    • Over de auteurs
      (pp. 241-248)